In de restauratie geldt één hoofdregel: herstel zoveel mogelijk met dezelfde houtsoort als het origineel. Voor het overgrote deel van de oudere Nederlandse kozijnen betekent dat: naaldhout. Op deze pagina lees je waarom wij daarvoor Oregon Pine leveren, en waarom dat hout tot nu toe zelden in gewoon onderhoudswerk terechtkwam.
Vanaf de zestiende eeuw voeren schepen met Noors naaldhout op Amsterdam. De Amsterdamse houtveilingen waren van ongeveer 1680 tot 1914 de belangrijkste van Noordwest-Europa, en in de Zaanstreek draaiden op het hoogtepunt, rond 1731, meer dan 250 houtzaagmolens om al dat hout te verwerken. Vandaaruit ging het het hele land door. In vrijwel elk kozijn en elke dorpel die we nu vooroorlogs noemen zit grenen of vuren, in de binnensteden net zo goed als in de dorpen ertussen.
Wie weleens een beitel in naaldhout uit die tijd zet, voelt meteen het verschil met wat je vandaag koopt. Dat oude grenen kwam uit eeuwenoude, traag gegroeide bomen, met jaarringen zo dicht op elkaar dat je ze bijna niet telt. Zulke bomen worden niet meer geoogst; die kwaliteit is niet meer te koop.
Oregon Pine is de houtsoort die restauratoren en houtimporteurs aanwijzen als vervanger van dat oude grenen. Het is de douglas uit Noord-Amerika: dezelfde boomsoort als Europees douglas, maar traag gegroeid, met smalle jaarringen, veel kernhout en een rustige, rechte tekening die dicht bij het oude grenen ligt. In een hersteld kozijn valt het nauwelijks op dat er een nieuw deel in zit.
Niet omdat schilders het niet kennen, maar omdat de drempels hoog waren. Het ligt niet bij de bouwhandel om de hoek. Het komt onbewerkt binnen, dus je hebt machines nodig om er iets bruikbaars van te maken. En je koopt het per balk: voor één rotte hoek van dertig centimeter zou je meters moeten afnemen. Dat rekent niemand rond voor een reparatie, dus werd er gepakt wat er wél lag. Zo belandde het hout dat de restauratie aanwijst bijna nooit in gewoon onderhoudswerk.
Hardhout en naaldhout nemen vocht in een ander tempo op en staan het in een ander tempo af. Zet je een hardhouten passtuk in een naaldhouten kozijn, dan bewegen oud en nieuw door de seizoenen heen in een verschillend ritme, en dat verschil trekt op termijn aan de verbinding en de verflaag. Voor een naaldhouten kozijn wil je daarom bij voorkeur naaldhout terug: hetzelfde ritme, dezelfde beweging.
Hoe hout precies op vocht reageert lees je op onze pagina over het juiste stuk hout; welke soort bij welke klus past staat op houtsoorten kiezen.
Houtschade koopt de balk, jij koopt alleen het stuk dat je nodig hebt, op maat gezaagd, geschaafd en gekeurd. Wat overblijft gaat op in volgende bestellingen. Zo is Oregon Pine er niet alleen voor monumentenwerk, maar voor iedereen die aan een vooroorlogs huis werkt: bestel vandaag, de volgende werkdag verzonden.
Twijfel je of jouw kozijn grenen, vuren of iets anders is? Mail een foto naar maatwerk@houtschade.nl, dan kijken we mee voordat je bestelt.
Stel je passtuk samen in de keuzehulp en zie direct de prijs. Bestel vandaag, de volgende werkdag verzonden.
🛒 Naar de keuzehulp